कविता अरुंधतीच्या

  उनाड मन उनाड माझे भारी, तोडुनीच दावे सुटले मातीत शिंग खुपसाया, जणु मस्तीत खोंड उधळे .....1 शिंगांवर सजली माती , गवताची लांबच पाती जन हसते पाहून सारे, परि मिरवे मम मन त्यासी .....2 तुटलेल्या दाव्याचे ते, दोरखंड खंडित कंठी नित फिरते त्याच्या संगे, सांगते जातकुळ त्याची   .....3 लोढणे बांधले कंठी, क्षिति नाही ह्याची काही मन मुक्त भटकते माझे, घरदार न पर्वा त्यासी.....4 मन वारा पिऊनी धावे, जेथेच पावला बंदी मन करते ते ते सारे , हातांना ना जी संधी..... 5 ना नियम जगाचे ह्यासी, जे करतिल हतबल पंगू कोठलेच बंधन ह्यासी, होते ना कधिही लागू.....6 चिंता न डोकवे काही, बेफिकीर नजरेमधुनी जे दिसेल त्या सामोरी , शक्तीने भिडते त्यासी .....7   मन भटकत राही येथे, मन भटकत राही तेथे त्याच्यावर जोर न माझा, हे अवगत त्यासी पुरते ..... 8 --------------------------- अरुंधतीप्रवीणदीक्षित- 6 ऑक्टोबर 25 कोजागिरी पौर्णिमा     

  मा या -  मार्कंडेय ऋषींनी भगवंताला प्रसन्न करून घेतले आणि भगवंताची माया पाहण्याची इच्छा व्यक्त केली. भगवंत हसले. तथास्तु म्हणून अंतर्धान   पावले. तेवढ्यात सोसाट्याचा भीषण वारा सुटला. मुसळधार पाउस पडून नद्यांना पूर आला. सर्व जग त्या प्रलयात बुडते की काय असे वाटत असताना एका लाटेच्या तडाख्यात मार्कंडेयही वाहून गेले. नाकतोंडात पानी शिरत असतानाच महापुरात एक वडाचं झाड निश्चल उभे होते. त्याची पारंबी मार्कंडेयाच्या हाती आली. प्राणसंकट भयाने मार्कंडेय ऋषी ती पारंबी धरून कसेबसे जीव वाचवून उभे असता त्यांना त्या वडाच्या पानावर एक छोटासा बालक पायाचा अंगठा मुखात घालून   आनंदाने खेळतांना दिसला. इतक्या भीषण प्रलयात हसणार्‍या त्या बालकाकडे ते मन हरपून पहात असताना त्यांना एक अजब गोष्ट दिसली. त्या शिशुने श्वास घेताच सारे विश्व त्याच्या श्वासासोबत त्याच्यात सामावले जात होते. तर त्याच्या उच्छ्वासासवे सारे विश्व परत बाहेर येत होते. ‘ अघटितघटनापटीयसी माया’ अशक्य असेल ते शक्य करून दाखवते ती माया पाहून मार्कंडेय ऋषी अचंबित झाले   ‘‘वटस्य पत्रस्य पुटे शयानं बालं मुकुंदं मनसा स्म...

  को य ना सुडौल ही तरंगिणी सुरम्य कोयना पहा घडा भरून गच्च जाय नार भासते अहा! बटा हवेवरी जशा भुरू भरू तरंगती तरंग हे जळावरी तसे सुरम्य वाहती ----- 1   वळे प्रवाह नागमोड संगतीस तीर ही जशाच नर्तिका कुणी एकसाथ नाचती प्रगाढ सख्य ये दिसून नीर तीर ह्या मधे करांस गुंफुनी जशा सख्याच चालल्या दिसे ----- 2   न उच्च नीच भेद हा दिसेच पातळीमधे प्रवाह आणि काठ हे समान पातळीमधे मधेच रूपवान नीलनीरवस्त्र कोयना पाचुची किनार दोही बाजुला मनोरमा ----- 3     शकुंतलेस धाडण्या पतिगृही जशा तिच्या करी प्रवास दूरचा सख्या तिच्यासवे जशा परस्परांचिया गळ्यात घालुनी गळे सुखे करांस ठेउनीच स्कंदि एकमेकिच्या सवे ----- 4   सुकेशिनी निघे तशीच कोयना पतीकडे सुहासिनी सुदर्शना तिच्याच ह्या सख्यांसवे तिच्यावरी धरेच छत्र नील अंतराळ हे द्रुमावली बघे स्वतःस निर्मला जलामधे ----- 5   निमग्न नर्तनी सख्या; प्रवासही न थांबता कितीक काळ थांबुनी पहात राहले मुदा विलोभनीय रूप ते ठसे मनात माझिया अजून नेत्र चित्त हे करीच चिंतना तिच्या ----- 6 -------...

  INCHCAPE   ROCK      मृत्यूचा कातळ  माझी मैत्रिण विनयानी मला एक सुंदर कॅलेंडर भेट म्हणून दिले . श्री. भास्कर सगर हया अत्यंत निष्णात चित्रकाराने भारतातील विविध दीपस्तंभांची चित्रे त्यावर अत्यंत सुंदर चितारली आहेत. खूप आवडली मला ती दिनदर्शिका. माझ्या कॉम्प्युटर टेबलवर विराजमानही झाली लिहीताना सतत समुद्रात मार्गदर्शक ठरणारे ते दीपस्तंभ पहात असताना मला आपल्याला शाळेत   असलेली   INCHCAPE ROCK कविता आठवत होती. INCHCAPE ROCK हे Robert Southey ह्या1802 मधे प्रकाशित केलेले कथात्मक गीत (Ballad)   आहे. स्कॉटलंडच्या पूर्व किनार्‍यापासून 18 कि.मि. वर समुद्राखाली वाळुचे किंवा प्रवाळाचे खडक आहेत. INCHCAPE ROCK म्हणजे ज्याच्यावर मधमाशांच्या पोळ्यासारखी षट्कोनी नक्षी आहे असे.   असे खडक हे प्रवाळाचे असतात. पाण्याखाली असलेले हे खडक न दिसल्यामुळे अनेक जहाजं ह्या प्रवाळ खडकांवर आपटून फुटत.   म्हणून तेथील अ‍ॅबरब्रॉथक हया मठाधीशाने त्यावर एक सतत सूचना देत राहील अशी एक घंटा लावून ठेवली. येथील सर राल्फ द रोव्हर नावाच्या एका समुद्र चाच्याने त...

  सू र्यो द य असे तेज ना दुजे पाहिले, खुजी सर्व तेजे धगधगणारी अनलप्रभाहि, त्या पुढती लाजे काय सोहळा काय दिमाखचि, रोज रोज गाजे अरुणध्वज हा क्षितिजावरती प्रवेशता वेगे -----1   क्षणाक्षणाला रंग साजिरे उषा रंगवीते रोज नव्या रंगानी नभ हे, उजळत नित जाते उत्कंठित मन नभपटलावर चित्र रोज पाहे जशी सजावट आज होतसे, उद्या तशीच नसे -----2   रंगहीन हे जग अंधारे, रंगत जाई न्यारे नव रंगानी सजून अवनी, सज्ज स्वागतास्तवे पायघड्यांस्तव उलगडले जणु गालिचे मखमली सोनवर्ख सजवितो पाकळ्या गुलाब गुलबक्षी ----- 3   ऋतूप्रमाणे पुष्प कमानी नव्या नव्या सजती मोहक सुंदर धुंद परिमळे अलि गुंजन करिती स्वागत गीते रोज नवनवी, भाट रवीचे गाती राहति गुंजत स्वर मधुर सुखे रोज आसमंती ----- 4 सप्तरंगि हे तुरंग अबलख, रथ घेऊन येती रथी बैसला सहस्ररश्मी स्वामी जगत्पती प्रभा तयाची सहस्र योजन पसरे सोनेरी प्रतिभा हाची सुयोग्य परिचय प्रतिभावंतासी ----- 5 ---------------------------------------------- अरुंधतीप्रवीणदीक्षित- विश्वावसू ,चैत्र शु. तृतीया (गौरीची तीज)  31म...

  प हि ली क वि ता जुलमी सत्ताधीश आतपी, लुटून नेई अवघी अवनी अश्रू सुकुनी गालावरती कोमेजुन मुखमंडल जाई --- ।। 1 ( आतपी – सूर्य, अवनी- पृथ्वी )   मरुद्गणांची साथ रवीसी लुटण्या वैभव धनसम्पत्ती धुळीत माखुन गेली अवघी वसुंधरा ती अती लाघवी --- ।। 2     निराधार त्या वसुंधरेसी उरे न त्राता जगती कोणी कढ दुःखाचे गिळता गिळता हृदय विदीर्ण शतखंडच होई --- ।। 3   आक्रमणाने पीडित वंचित अबोल झाली; खिन्न तिचे मन धरणी टाकी उष्ण उसासे सर्पिण जखमी जशी फुसफुसे --- ।। 4 विष भरल्या त्या उच्छ्वासांनी मरणाचे थैमान भोवती दुःखी होती मुले माणसे, पशू पक्षि द्रुम-लताचि खासे  --- ।। 5   अभाग्यास ना पुसे कुणीही त्यजति   जळत्या तरुसी   द्विजही दारिद्र्याचा येता फेरा चुकविति त्याला जिवलग साथी  --- ।। 6   अवचित येई झुळुक सानुली घाली  फुंकर  जखमेवरती  ‘‘मरणानंतर दुजे मरण ना’’ देई विश्वासाने ग्वाही --- ।। 7   ‘‘उरे न काही जेव्हा लुटण्या भय लुटण्याचे कशास चित्ता गळून पडता ...